جایگزین شدن مستندات قراردادی با مستندات مجاز= Replacing "uniform " with "authorized"

استفاده از مستندات سالهاست که توسط کتابداران و فهرستنویسان به منظور دسترسی به یک فرم مشخص و منحصر بفرداز مستنداتی چون فرد،تنالگان،عنوان،موضوع و ... انجام می گیرد. پس از ورود کامپیوتر و وب به دنیای سازماندهی اطلاعات، استفاده از مستندات در سطح جهانی مطرح شد. ایده استفاده فراگیر از مستندات از سالها پیش، ۱۹۸۴، مطرح شده بود امادرحد یک تئوری باقی مانده بود. اما مساله تبادل اطلاعات در سطح جهانی و خارج شدن ازتبادل دو سویه میان شکل مرجح و غیرمرجح از دهه های ۱۹۶۰- ۱۹۷۰ به طور جدی مطرح شد. با این وجود، راهکار مورد نظر با استفاده از قابلیتهای وبی، در سپتامبر ۲۰۰۸، منتشر شد.
در بررسی انعطاف پذیری «شماره استاندارد بین المللی داده های مستند*» ایفلا موظف شد تا این شماره را با تعریفی فراتر از تعریف قدیمی آن که از سال ۱۹۸۴ وجود داشت، به کار گیرد. همچنین باید از ویاف*(فایل بین المللی مجازی مستند) و پتانسیلهای آن استفاده نماید.
طرح ویاف از سال ۲۰۰۲ توسط ٱ.سی.ال.سی.، کتابخانه کنگره کتابخانه ملی آلمان و با استفاده از پروتوکلهای ٱ.ای.آی. آغاز شد. در این طرح با توجه به زمینه کاری، زبان، الفبا و سیاستهای سازماندهی اطلاعات در مستندسازی هر کشوری، مستندات آن کشوربا دیگر کشورها به اشتراک گذاشته می شود. در واقع با استفاده از این طرح و حمایت ایفلا از آن، بحث استفاده از مستندات مجاز به جای مستندات قراردادی مورد استفاده قرار گرفت.
در طرح ویاف برای یک واژه یا عبارت مستند فرمهای مختلفی در زبانهای گوناگون یافت می شود که کشورها موسسات گوناگون آنها را با استفاده از سیاستهای کاری خود ایجاد کرده اند و استفاده می کنند. روابط میان فرمهای مختلف از یک مستند به صورت مصورسازی شده برای کاربران ارائه شده است. درواقع به اشتراک گذاری مستندات، راهی است برای دستیابی به مستندات در سطح جهانی!
*International Standard Authority Data Number(ISADN)
**http://viaf.org
درباره نویسنده: ملیحه درخوش- دانشجوی دکتری علوم کتابداری و اطلاع رسانی(گرایش اطلاع رسانی)-